Барбара Радзивилл

Великая княжна и королева Речи Посполитой

Барбара Радзивилл была дочерью Юрия Радзивилл и Барбары Кола. Она родилась в одной из могущественнейших династий своего времени. Родители дали ей блестящее образование. Её знания находились на уровне самых высоких стандартов европейского Ренессанса. В 15 летнем возрасте ее выдали замуж за Станислава Гаштольда, последнего представителя одного из самых величественных родов в Литве. Не смотря на то, что Станислав Гаштольд имел репутацию неплохого человека, между супругами не было настоящей любви. Брак между Барбарой Радзивилл и Станиславом Гаштольдом – это типичный династический брак, целью которого было породнить две самые влиятельные в Великом Княжестве Литовском магнацкие династии. Прежде всего, Станислав был намного старше своей юной жены, кроме того он, как казалось самой Барбаре, не оценил ни её редкой красоты, ни исключительных навыков, знаний и достоинств. Поэтому ей всегда казалось, что её муж несправедлив к ней. В 1542 году воевода умер, оставив Барбару 20-летней вдовой. Злые языки потом говорили, что якобы она, Барбара, отравила его. 

Тахтамышаў скарб

Дакладна вядома, што з 1396 па 1399 год жыў у Лідзе татарскі хан Тахтамыш. “Тахтамышаў двор” знаходзіўся на беразе Лідзейкі, там, дзе цяпер аўтастаянка за гасцініцай “Ліда”. Аб яго прыбыванні ў нашым горадзе захавалася наступнае паданне.

Прывіды лідскага замка

Сказанне гаворыць пра тое, што шмат стагоддзяў таму назад ворагі напалі на Лідскі замак. Шмат іх было. Спалохаўся князь, адчыніў ноччу сакрэтную брамку і ўцёк са сваім войскам. А на сценах, каб абхітрыць ворага, пакінуў трошкі ахоўнікаў. На смерць іх пакінуў. Раніцай ворагі ўбачылі адчыненую браму, і, як гончыя, кінуліся да яе, стукаючы ад радасці зброяй у шчыты. А латнікі збеглі са сцен, засланяючы мячамі ды шчытамі шлях у замак. Так распачаўся смяротны бой. Уся ахова палегла каля брамы, але ў замак, дзе знаходзіліся жыхары горада, так вораг і не трапіў. І вось з таго часу, калі ля замка чуецца звон зброі, можна ўбачыць на яго сценах цені загінуўшых латнікаў, што спяшаюцца абараніць і свой горад, і сваю зямлю.

Каралеўскі ўезд у лідскі замак

У лютым 1422 года ў Лідскім замку шырока і бліскуча адзначаўся шлюб прастарэлага 71-гадовага караля Ягайлы з маладзенькаю 17-гадовай Соф’яй Гальшанскай. Справа ў тым, што для Ягайлы гэта быў чацвёрты шлюб, першыя яго тры жонкі памерлі, так і не заставіўшы наследніка. Соф’я ж нарадзіла Ягайлу дзвух сыноў – Уладзіслава, Казіміра і стала заснавальніцай дынастыі Ягелонаў. Шлюб паміж Ягайлам і Соф’яй быў заключаны ў Навагрудскім фарным касцёле, а затым маладыя прыехалі ў Ліду. Вясёлыя баляванні працягваліся да вялікага паста.Магчыма і першая шлюбная ночь была праведзена ў пакоях Лідскага замка.

О лидскомъ замкѣ

Причиной постройки этого замка, по разсказамъ стариковъ, было слѢдующее обстоятельство: Одинъ изъ Литовскихъ Князей женился на Польской плеѢнницѢ, и до того её любилъ, что, въ память ея построилъ замокъ и назвалъ по имени ея “Боною.”

Дзве сасны ля Лiдскаго замку

Амаль да самага пачатку Вялікай Айчыннай вайны каля адной са сцен Лідскага замка раслі дзве старыя сасны. З мясцовых жыхароў ніхто не ведаў колькі гадоў, а можа нават стагоддзяў назад яны там з'явіліся. Але з пакалення ў пакалення перадавалася наступная лягенда аб іх.

Як людзі замак будавалі

Загадаў Князь замак будаваць, каб было дзе бараніцца, бо злы час быў. Альбо крыжакі з поўначы, альбо крымчакі з поўдня, альбо маскалі надыйдуць з ўсходу, а на захадзе - вочы галодныя ляхаў, братоў нашых заклятых.

Легенда о Лидском замке

Цікавая легенда звязана зноў-такі з замкам. Хтосьці перакананы, нібыта ад яго да фарнага Крыжаўзвіжанскага касцёла вядзе патаемны і не вывучаны дагэтуль падземны ход, і жыве ў гэтым ходзе велізарны цмок з чалавечымі вачыма. Цмок выходзіць на паверхню толькі ў хвіліны небяспекі, і на працягу мінулага стагоддзя бачылі яго ранкам 22 чэрвеня 1941 года і ў пачатку 1980-х, капі раптам і без асаблівых на тое прычын абрынулася частка сцяны цытадэлі.

Будаўніцтва лідскага замка 

Лидский замок

Будоўля Лідскага замку  прыпадае на трыццатыя гады 14 ст. Лідскi замак дарэчы самы вялікі на тэрыторыі сучаснай Беларусі. У тыя часы Вялікім князем Літоўскім быў князь Гедымін, які ўвайшоў ў гісторыю, як таленавіты ваяр з крыжакамі. Скарыстаўшы часовае перамір'е з Ордэнам, вясной 1323 г. Гедымін разаслаў лісты ў паўночна-нямецкія гарады, якія не вельмі шанавалі крыжакоў, з запрашэннем на працу розных рамеснікаў, у тым ліку і муляроў. Ёсць меркаванні, што гэтыя майстры прынялі непасрэдны ўдзел ва ўзвядзенні Лідзкага замка. Будаўнікі, узяўшы за аснову рыцарскі кастэль, перапрацавалі і прыстасавалі яго да мясцовых умоў. Вучоны Міхась Ткачоў падлічыў, што для будаўніцтва Лідскіх муроў спатрэбілася каля 23 тысяч кубічных мэтраў каменю, каля 1,5 мільёна цаглін, вялікая колькасць вапны і пяску. Пісьмовыя крыніцы сведчаць, што работы вяліся 5—7 гадоў.